Menu

Monarchia stanowa w Polsce

Monarchia stanowa jest to system władzy, w którym król rządzi przy pomocy przedstawicieli poszczególnych stanów. W średniowieczu wyróżniamy następujące stany: rycerstwo, które następnie przekształci się w szlachtę, duchowieństwo, mieszczaństwo i chłopstwo. Ostatni stan odgrywał rolę marginalną, bowiem chłopi nie mieli świadomości politycznej czy narodowej i zajmowali się głównie uprawą roli. Pierwsze monarchie stanowe powstały w Wielkiej Brytanii i Francji w XIII i XIV wieku. W Polsce czasy monarchii stanowej datowane są na lata od 1320r. (koronacja Władysława Łokietka) do 1454r. (przywileje cerekwicko-nieszawskie). Ustrój ten był najpełniej widoczny w czasach panowania Kazimierza Wielkiego. Państwem rządził król, ale przy boku miał ciało doradcze nazywane radą królewską, z której notabene wytworzy się później senat. W skład rady królewskiej wchodzili tacy urzędnicy jak marszałek, pełniący funkcje wojskowe, kanclerzy prowadzący kancelarię królewską, a więc i politykę zagraniczną i podskarbi, zajmujący się skarbem królewskim. W czasach monarchii stanowej Polska nosiła oficjalną nazwę Corona Regni Poloniae, czyli Korona Królestwa Polskiego. Oznaczało to zerwanie z ideą państwa patrymonialnego, król rządził ale nie mógł dzielić ziem, a ponadto miał obowiązek odzyskiwania ziem utraconych przez poprzedników.